Tips - en meer - uit de praktijk voor bij de raad betrokken personen

In de beperking schuilt de meester

In de beperking schuilt de meester. Het stellen van vragen is een belangrijk recht van elk raadslid, maar is geen plicht. Het beteugelen van de vragendrift is een mooie ‘uitdaging ‘ voor elk raadslid.

Het stellen van vragen is gericht op het verkrijgen van informatie, waarvoor verschillende beweegredenen zijn. Je wilt informatie hebben en verzamelen over belangrijke onderwerpen, de opvatting van het college horen, de spreekwoordelijke luis in de pels zijn of je zelf als een actief en kundig raadslid op de kaart zetten. Het stellen van vragen is een eenvoudige vaardigheid, maar het stellen van goede vragen is een kunst.

Domme vragen bestaan niet. Het stellen van vragen is een van de instrumenten in de gereedschapskist van elk raadslid. Het wordt vaak uit de kist gehaald. Dat is ook niet verwonderlijk. Het lijkt een relatief eenvoudig en laagdrempelig instrument. Zeker wanneer de griffie daar ook nog handige formats voor heeft gemaakt en de vragen op elk moment ingediend kunnen worden per mail. Vanuit het perspectief van het raadslid is dat zonder twijfel handig. Formats zijn gemaakt om het raadsleden eenvoudig te maken. Tegelijkertijd wordt het stellen van vragen gereduceerd tot een soort invulwedstrijd.

Er zit ook een schaduwkant aan dit gemak. Er zit geen rem op de behoefte om vragen te stellen. Deze behoefte staat ook los van het zijn van raadslid. Je kunt stellen dat er sprake is van een organisch proces. Vragen komen soms spontaan en ongeremd op. En dan heb je als raadslid ook nog een controlerende rol. Je krijgt tal van voortellen en onderwerpen voorgelegd. De vragen komen dan 'vanzelf' bovendrijven. Juist dan komt een belangrijke vaardigheid van een raadslid om de hoek kijken. Focus, filter en selecteer.

Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Hoe focus, filter en selecteer je? Een handig middel is jezelf bij alle vragen de vraag te stellen wat je wilt bereiken met het stellen van de vraag.De beweegreden is aan de vraagsteller. Het is handig om een stap vooruit te denken. Ik ga vragen stellen, krijg antwoorden en dan? Wat doe ik daarmee en wat wordt mijn vervolgstap? Met het schieten van hagel vanuit de heup schiet je uiteindelijk je doel voorbij.

Uit een ver verleden kan ik mij nog goed een begrotingsraad voor de geest halen. Nee niet de gemeente Oldambt. Wat was er aan de hand? De vergadering was al een aantal uren bezig. Tal van vragen waren beantwoord, tal van vragen ook nog niet. De begroting moest worden vastgesteld omdat anders de aanlever deadline bij de provincie zou worden gebruuskeerd. Rond half twee in de nacht kreeg de burgemeester een ingeving. Hij stelde de raad voor om ondanks alle openstaande vragen, nu toch akkoord te gaan met de begroting. De vragen zouden dan wel later worden beantwoord. Of het tijdstip een rol heeft gespeeld is niet te achterhalen, maar de raad stemde gelijk unaniem in met de begroting.

En de antwoorden op de openstaande vragen? Vul zelf maar in...

(De griffier, 8 juni 2014)