Tips - en meer - uit de praktijk voor bij de raad betrokken personen

De gemeenteraad bestaat niet

De raad dit en de raad dat, maar uh …… wat is de  gemeenteraad eigenlijk?

De gemeenteraad zus, de gemeenteraad zo. “Dé gemeenteraad” suggereert éénheid en uniformiteit.  Klopt dat wel, of is de werkelijkheid toch gecompliceerder?

De gemeenteraad is een groep van gekozen volksvertegenwoordigers en bestaat uit minimaal 9 of maximaal 45 raadsleden, afhankelijk van het aantal inwoners. Met de wet in de hand kun je het aantal raadsleden van een gemeente bepalen. De raad bestaat uit negen tot 45 raadsleden.

Om de politieke besluitvorming te vergemakkelijken werkt de raad met fracties. Het fenomeen fractie komt overigens zelf niet voor in de wet en is op de keper beschouwd niets anders dan een ‘soort van afspraak tussen raadsleden’. Met elkaar - de fractie -  wordt afgesproken om gezamenlijk op te trekken, het werk te verdelen en het debat te voeren. Veelal wordt binnen de fracties afgesproken om bij stemmingen gelijk te stemmen; fractiediscipline viert hoogtij. In plaats van overeenstemming met alle individuele raadsleden volstaat een akkoord tussen de fracties. Dat maakt het besturen gemakkelijker. De raad bestaat uit een aantal fracties.

Fracties werken vaak samen. In de coalitie om zo een meerderheid in de raad te vormen met als bonus een stoeltje in het college van burgemeester en wethouders. Als de fractie geen deel uitmaakt van de coalitie, dan is deze automatisch onderdeel van de oppositie. Het is het één of het ander; zo eenvoudig is dat. Daar hoeft verder niks voor te gebeuren. Na de verkiezingen verschieten fracties soms van kleur en stappen over van de ene naar de andere kant, maar er blijft - links of rechtsom - altijd een coalitie en als tegenhanger daarvan ook een oppositie. De raad bestaat uit een coalitie en oppositie.

In grote lijnen zijn de meeste fracties in de raad het over veel zaken eens. Over sommige zaken niet. Het wordt vooral interessant wanneer er geen brede overeenstemming in de raad is. Besluiten worden bij meerderheid genomen: in de regel “de helft plus een”.  Is de meerderheid ‘voor’ dan is het voorstel aangenomen. Is de meerderheid ‘tegen’ dan wordt het voorstel verworpen. De raad bestaat uit voor- en tegenstanders.

Kortom de raad bestaat uit een aantal raadsleden, een aantal fracties, een coalitie en oppositie en voor- en tegenstanders. De raad is ‘van alles’, heeft meerdere gezichten, maar uh…… of je kunt spreken van de raad als één, een geheel met een eigen identiteit en een eigen ik?

De raad bestaat niet!

(de griffier, augustus 2016)